تنوع بخشی سبد سهام


با استراتژی متوسط هزینه دلاری، پول خود را به قسمت‌های مساوی تقسیم کرده و به مرور سرمایه‌گذاری می‌کنید.

تنوع بخشی پرتفوی: دستورالعملی کاربردی برای تنوع بخشی

یکی از خطراتی که همواره سرمایه گذاران و فعالان بازار بورس را تهدید می‌کند، نوسانات قیمت سهام است. ازآنجایی‌که بسیاری از سرمایه گذاران بورسی نمی‌توانند نوسانات کوتاه‌مدت بازار سهام را پیش‌بینی و با استراتژی‌های سرمایه گذاری مختلف خطرات نوسان پذیری قیمت را کنترل کنند، همواره متخصصان پیشنهاد می‌کنند که سرمایه گذاران از تنوع بخشی پرتفوی خود به عنوان بهترین راه برای تسهیل این مسیر استفاده کنند. توصیه‌ای که احتمالاً آن را با عبارتی نظیر «همه تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نگذارید» شنیده‌اید.

اما تنوع بخشی پرتفوی به زبان ساده چیست؟

تنوع بخشی سبد سهام یک تکنیک برای مدیریت ریسک است. برای استفاده از این تکنیک شما باید انواع مختلفی از ابزارهای سرمایه گذاری را در یک پرتفوی با هم ترکیب کنید تا تأثیری را که هر یک از این ابزارها بر عملکرد کل تنوع بخشی سبد سهام پرتفوی خواهد داشت به حداقل برسانید. احتمالاً می‌دانید که منظور از پرتفوی همان سبد سهام است و ابزارهای سرمایه گذاری نیز شامل سهام، صندوق های سرمایه گذاری، اوراق مشارکت، سپرده‌های بانکی، طلا و ارز می‌شود.

تنوع بخشی ریسک پرتفوی شما را کاهش می‌دهد. تحصیل‌کرده‌های مالی می‌توانند با فرمول‌های پیچیده‌ای به شما نشان دهند که تنوع بخشی چگونه می‌تواند ریسک سرمایه گذاری را کاهش دهد، اما ما آن را به سادگی با یک مثال به شما توضیح می‌دهیم:

فرض کنید شما در جزیره‌ای زندگی می‌کنید که در آن کل اقتصاد جزیره شامل دو شرکت می‌شود: شرکت اول چتر و شرکت دوم کرم ضد آفتاب تولید می‌کند. اگر شما کل سرمایه خود را در شرکتی که تولیدکننده چتر است، سرمایه گذاری کنید در طول فصول بارانی عملکرد فوق‌العاده‌ای خواهید داشت، امّا وقتی هوا آفتابی است عملکردتان ضعیف خواهد بود. برعکس این قضیه هم در شرکت تولیدکننده کرم ضد آفتاب اتفاق میفتد. چنانچه شما همه سرمایه خود را در این شرکت بگذارید، وقتی آفتاب باشد عملکرد بالاتری دارد، اما با بارش ابرها وضعتان چندان تعریفی نخواهد داشت. در هر دو حالت این احتمال وجود دارد که شما دوره‌ای بازده مثبت و دوره‌ای دیگر بازده منفی داشته باشید و عملکردتان مدام در نوسان باشد.

حال راه‌حل این اتفاق چیست؟ راه‌حل این است که یک پرتفوی تشکیل دهید و ۵۰ درصد از سرمایه خود را به شرکت اول و ۵۰ درصد دیگر را در شرکت دیگر سرمایه گذاری کنید. چون شما پرتفوی خود را تنوع بخشی کرده‌اید، به‌جای اینکه عملکردتان وابسته به آب‌وهوای بارانی یا آفتابی باشد، در طول سال عملکرد خوبی خواهید داشت.

سه دستورالعمل برای تنوع بخشی پرتفوی

سه دستورالعمل کلی وجود دارد که به شما کمک می‌کند تا مطمئن شوید پرتفوی خود را به درستی متنوع کرده‌اید:

  1. در پرتفوی خود از چندین ابزار سرمایه گذاری مختلف استفاده کنید. مثلاً بخشی از سرمایه خود را به بازار سهام و صندوق های سرمایه گذاری، بخشی را در طلا و ارز، بخش دیگر را در سپرده‌های بانکی یا اوراق مشارکت اختصاص دهید. اگر پول زیادی دارید زمین و مسکن را هم فراموش نکنید.
  2. در میان ابزارهای سرمایه گذاری موجود، سرمایه گذاری در سهام از گوناگونی بیشتری برخوردار است و شما با گزینه‌های مختلفی برای خرید روبه‌رو هستید؛ اما باید بدانید که در انتخاب خود فقط محدود به سهام شرکت‌های بزرگ و معروف بورسی نیستید. در حقیقت، کار عاقلانه این خواهد بود که سهامی را انتخاب کنید که دارای سطوح ریسک مختلفی باشند. با این کار چنانچه سهام یک شرکت زیان ده باشد، سهام سایر شرکت‌ها این زیان را پوشش می‌دهد و احتمالاً بازده مثبتی از سرمایه گذاری در بازار بورس به دست خواهید آورد.
  3. چنانچه در بورس سرمایه گذاری می‌کنید سرمایه خود را در صنایع مختلف قرار دهید. این کار تأثیر ریسک های خاص یک صنعت را کاهش خواهد داد.

تنوع بخشی مهم‌ترین عنصری است که به شما کمک می‌کند تا هم‌زمان با حداقل کردن ریسکتان، به اهداف بلندمدت خود نیز دست پیدا کنید.

چه میزان تنوع بخشی مناسب است؟

در بحث تنوع بخشی نکته حائز اهمیت این است که تنوع بخشی مانند پوشش زرهی و ضدگلوله نیست که موجب شود شما از ضرر و زیان، جان سالم به در ببرید. باید توجه کنید که فرقی نمی‌کند پرتفوی شما چقدر متنوع شده است، سرمایه گذاری درهرحال همیشه همراه با ریسک است و تمام هدف ما از تنوع بخشی پرتفوی این است که در سطح مشخصی از ریسک، بیشترین بازده را به دست آوریم.

سؤال دیگری که معمولاً ذهن سرمایه گذاران را به خود مشغول می‌کند این است که باید چه تعداد سهام برای رسیدن به تنوع بخشی مطلوب خرید؟

در نظریه‌های علمی مطرح شده است که یک پرتفوی متنوع از چیزی حدود ۲۰ سهم شرکت‌های مختلف از صنایع گوناگون و اندازه‌های متفاوت تشکیل شده است؛ اما شاید مدیریت این تعداد شرکت برای ما کار دشوار و خسته‌کننده‌ای باشد. بسیاری از متخصصان معتقدند اضافه کردن حداقل ۵ سهم برای تشکیل یک پرتفوی متنوع ضروری است. همین‌طور انتخاب بیشتر از ۱۰ تا ۱۲ شرکت ممکن است سر شما را بیش‌ازحد شلوغ کند و بعد از مدتی به خوبی نتوانید همه این شرکت‌ها را موردبررسی دقیق قرار داده و در صورت نیاز پرتفوی خود را تعدیل کنید.

وارن بافت، محترم‌ترین چهره دنیای سرمایه گذاری می‌گوید: «سرمایه گذاری یعنی انتخاب سهام یک شرکت خوب در زمانی مناسب و نگه‌داشتن آن سهم تا هر وقتی‌که شرکت عملکرد خوبی دارد.» پس لازم است بعد از تشکیل پرتفوی، گه کاه آن را مورد بازبینی قرار دهید و سرمایه گذاری‌هایی که دیگر ارزش ماندن در پرتفوی شما را ندارند، با گزینه‌های بهتر جایگزین کنید.

(پایان درس دوم دوره آموزشی تنوع بخشی سبد سهام آشنایی با مفاهیم مالی)

اگر سؤال یا نظری دارید لطفاً در بخش نظرات مطرح کنید. همین‌طور با اشتراک‌گذاری این مقاله در شبکه‌های اجتماعی شما هم در توسعه دانش مالی و سرمایه گذاری شریک شوید.

اهمیت تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری؛ نحوه متنوع سازی پرتفوی

تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری

وقتی بازار در حال رشد باشد و وضع خوب پیش برود، اینطور به نظر می‌رسد که فروش سهام به قیمتی پایین‌تر از مبلغی که برای خرید آن پرداخت کرده‌ایم، غیرممکن است.

با این حال ما هیچوقت نمی‌توانیم مطمئن باشیم که در لحظه بعد بازار چگونه عمل خواهد کرد و چه اتفاقاتی رخ خواهد داد؛ به همین دلیل، هرگز نباید اهمیت متنوع‌سازی سبد سرمایه‌گذاری‌مان را در هر وضعی که بازار داشته باشد، فراموش کنیم.

برای دستیابی به استراتژی مناسبی که به کمک آن بتوانیم ضررهای احتمالی‌مان در بازار نزولی را کاهش داده و آن را متعادل‌تر کنیم، مهم‌ترین چیزی که باید به آن توجه کنیم این است که نباید همه تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد گذاشت.

این حرفی است که سرمایه‌گذاران و معامله‌گران دائماً تکرار می‌کنند. هسته اصلی کل ایده متنوع‌سازی سبد سرمایه‌گذاری هم دقیقاً در همین جمله ساده نهفته است.

با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید تا ضمن درک بیشتر اهمیت تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری، با 5 توصیه برای گرفتن تصمیمات هوشمندانه‌تر در این مورد تنوع بخشی سبد سهام آشنا شوید.

مروری بر نکات مهم

  • به سرمایه‌گذاران توصیه می‌شود که هرگز همه تخم‌مرغ‌هایشان (سرمایه‌گذاری‌ها) را در یک سبد (یک سهم یا یک بازار) نگذارند. اصل ایده تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری هم در همین جمله است.
  • برای تنوع بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، به دنبال دارایی‌هایی باشید که با هم همبستگی کم یا منفی داشته باشند. در این صورت، وقتی قیمت یکی کاهش یابد، دیگری اثر آن را خنثی می‌کند.
  • صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، راه‌های آسانی برای متنوع‌سازی پورتفوی سرمایه‌گذاری‌اند اما در عین حال لازم است که افراد از هزینه‌های پنهان و کارمزدهای معاملات آن‌ها مطلع باشد.

متنوع‌سازی چیست؟

متنوع‌سازی (diversification) شعار بسیاری از مشاوران مالی، مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران حقیقی است.

متنوع‌سازی یک استراتژی مدیریتی است که سرمایه‌گذاری‌های مختلف را در یک سبد سرمایه‌گذاری با هم ترکیب می‌کند.

ایده پشت تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری این است که یک دسته مختلف از سرمایه‌گذاری‌ها، بازده بالاتری نصیب سرمایه‌گذار می‌کند. متنوع‌سازی همچنین این مزیت را به همراه دارد که با سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مختلف، ریسک کمتری متوجه سرمایه‌گذار می‌شود.

متنوع‌سازی پرتفوی

با تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری، ریسک کاهش می‌یابد.

5 راه برای تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری

تنوع بخشی مفهوم جدیدی نیست. ما از این امکان برخورداریم که عقب بنشینیم و واکنش بازارها را در زمان بحران‌هایی مثل ترکیدن حباب دات‌کام، بحران مالی 2008 و رکود دوره همه‌گیری کرونا ببینیم.

باید به یاد داشته باشیم که سرمایه‌گذاری یک نوع هنر است، نه یک جور واکنش غیرارادی. بنابراین زمان درست برای سرمایه‌گذاری با نظم و ترتیب و تنوع بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، پیش از وقتی است که متنوع‌سازی تنوع بخشی سبد سهام پرتفوی به یک امر ضروری تبدیل شود.

تا زمانی که یک سرمایه‌گذار به بازار واکنش نشان دهد، 80 درصد خسارت و آسیب مورد نظر وارد شده است. در اینجا، بیش از جاهای دیگر، بهترین دفاع حمله است و ترکیب یک سبد سرمایه‌گذاری متنوع با یک افق سرمایه‌گذاری بیش از 5 ساله، می‌تواند کاری تنوع بخشی سبد سهام کند که از روزهای بد بازار جان سالم به در ببرید.

این 5 توصیه می‌توانند به شما در راستای تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری کمک کنند:

1. سرمایه‌تان را پخش کنید!

سرمایه‌گذاری در بازار سهام می‌تواند ایده بسیار خوبی باشد اما تمام پول‌تان را در یک سهم خاص یا حتی در یک صنعت سرمایه‌گذاری نکنید.

در چندین شرکت مختلفی که با آن‌ها آشنایی دارید سرمایه‌گذاری کنید و به نوعی، صندوق سرمایه‌گذاری خودتان را بسازید. حتی سعی کنید که این شرکت‌های مختلف را از صنایع مختلف انتخاب کنید.

توجه کنید که تنوع صرفاً از تعداد بالای سهامی که در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اید بدست نمی‌آید. برای تنوع بخشی باید در سهام مختلفی سرمایه‌گذاری کنید که اگر یکی دچار ریزش شد، تا حد زیادی احتمال بدهید که دیگری دچار افت قیمت نمی‌شود. یعنی همان همبستگی کم یا منفی بین آن‌ها وجود داشته باشد.

نکته دیگر این است که سهام تنها دارایی مناسب برای سرمایه‌گذاری نیست. شما می‌توانید در دارایی‌های دیگری مثل طلا، ارز، مسکن و کامودیتی‌ها هم سرمایه‌گذاری کنید.

می‌توانید بخشی از سرمایه خود را به صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله اختصاص دهید و قسمتی را در قراردادهای آتی یا اختیار معامله کالا سرمایه‌گذاری کنید. حتی می‌توانید سبد سرمایه‌گذاری‌تان را از نظر جغرافیایی هم متنوع کنید. یعنی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در مناطق و کشورهای دیگر را هم در نظر بگیرید.

البته با توجه به اعمال تحریم‌های مختلف روی کشور ما، بسیاری از این فرصت‌ها برای ایرانیان قابل استفاده نیستند اما همچنان فرصت‌هایی از قبیل سرمایه‌گذاری در بازار ارزهای دیجیتال و….. وجود دارند که می‌توانند ما را به بازارهای جهانی وصل کنند و ریسک‌های داخلی را کاهش دهند.

در عین حال مراقب باشید که در ایجاد تنوع و انتخاب فرصت‌های مختلف زیاده‌روی نکنید. نکته مهم درباره تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری این است که باید تا جایی پیش بروید که پرتفوی سرمایه‌گذاری‌تان همچنان برای شما قابل مدیریت باشد.

اگر در چند ده دارایی مختلف سرمایه‌گذاری کنید و زمان و منابع کافی برای بررسی و مدیریت آن‌ها را نداشته باشید، قطعاً هیچ فایده‌ای از این کار عایدتان نخواهد شد.

تعداد و گستره سرمایه‌گذاری‌های خود را تا جایی متنوع کنید که ریسک را به حداقل برسانید و در عین حال آن را تا جایی محدود کنید که وقت، منابع و دانش کافی برای مدیریت آن را داشته باشید.

2. صندوق‌های شاخص و درآمد ثابت را هم در نظر داشته باشید

می‌توانید صندوق‌های سرمایه‌گذاری شاخصی و صندوق‌های با درآمد ثابت را هم به سبد سرمایه‌گذاری خود اضافه کنید.

بازده سرمایه‌گذاری در بازار سهام در بلندمدت مثبت است و با سرمایه‌گذاری در صندوق‌هایی که شاخص خاصی مثل شاخص بورس ایران را دنبال می‌کنند، می‌توانید تنوع بلندمدت فوق‌العاده‌ای به سبد سرمایه‌گذاری‌تان ببخشید.

همچنین با سرمایه‌گذاری مبلغی از سرمایه‌تان در صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، می‌توانید سبد سرمایه‌گذاری‌تان را در برابر نوسان و نااطمینانی بازار پوشش دهید. این صندوق‌ها قسمت اعظم سرمایه خود را در اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌کنند و سرمایه‌گذاری در آن‌ها با ریسک کم و بازده قابل اطمینان همراه است.

هزینه مدیریت و عملکرد این صندوق‌ها به دلیل نحوه اداره شدن‌شان، بسیار کم است و به همین علت، کارمزد پایینی دارند. بنابراین هزینه کمتری به سرمایه‌گذاران تحمیل می‌شود که یک مزیت دیگر این گزینه سرمایه‌گذاری است.

یکی از ایرادهایی که به طور بالقوه می‌تواند برای صندوق‌های شاخصی وجود داشته باشد، نحوه مدیریت غیرفعال آن‌هاست. مدیریت غیرفعال (passive) به این معناست که پرتفوی تعیین‌شده در زمان کم و به طور مستمر بازبینی نمی‌شود و تغییر نمی‌کند؛ بلکه تا بازه زمانی قابل توجهی ثابت است یا تنها تغییرات جزئی را تجربه می‌کند.

در مقابل، در مدیریت فعال (active)، سبد سرمایه‌گذاری دائماً مورد بازبینی قرار می‌گیرد و با وضعیت فعلی به‌روز می‌شود. مدیریت غیرفعال هزینه پایین‌تری دارد و در بلندمدت می‌تواند بازده مناسبی برای سرمایه‌گذار داشته باشد اما در عین حال، می‌تواند انتخاب بهینه‌ای برای بازارهای ناکارا نباشد.

3. سبد خود را به طور مستمر و در طول زمان بسازید

به صورت منظم به سرمایه‌گذاری خود اضافه کنید.

اگر برای مثال می‌خواهید 100 میلیون تومان سرمایه‌گذاری کنید، از روش متوسط هزینه دلاری (dollar-cost averaging) یا DCA استفاده کنید.

از این روش به منظور تعدیل قله‌ها و دره‌های ناشی از نوسانات بازار استفاده می‌شود. ایده پشت این استراتژی این است که کل مبلغ مورد نظر را به چند قسمت تقسیم کرده و به مرور، در تنوع بخشی سبد سهام هر زمان مقدار ثابتی از آن را سرمایه‌گذاری کنیم تا ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش دهیم.

با روش متوسط هزینه دلاری، پول خود را به طور منظم روی یک پرتفوی مشخص سرمایه‌گذاری می‌کنید. با استفاده از این استراتژی، وقتی قیمت‌ها پایین هستند سهام بیشتر و وقتی قیمت‌ها بالاست، سهام کمتری می‌خرید.

هزینه متوسط دلاری

با استراتژی متوسط هزینه دلاری، پول خود را به قسمت‌های مساوی تقسیم کرده و به مرور سرمایه‌گذاری می‌کنید.

4. به موقع خارج شوید

خرید و نگهداری یک دارایی و استفاده از روش متوسط هزینه دلاری، استراتژی‌های بسیار خوبی هستند اما فکر نکنید که می‌توانید فرمان را به طور کلی رها کرده و به مقصد مورد نظرتان برسید.

در جریان سرمایه‌گذاری‌های خود بمانید و از هر گونه تغییر در وضعیت کلی بازار آگاه باشید. لازم است بدانید در شرکت‌هایی که در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اید چه می‌گذرد و چه اتفاقاتی در جریان است.

با انجام این کارها قادر به تشخیص زمان درست برای جلوگیری از زیان و فروش دارایی خود خواهید بود و پس از آن می‌توانید به سراغ سرمایه‌گذاری بعدی‌تان بروید.

5. مراقب کارمزد و هزینه‌ها باشید

به کارمزدها و هزینه‌هایی که باید بابت هر سرمایه‌گذاری خود بپردازید توجه کنید.

بابت هر گزینه سرمایه‌گذاری که مورد نظرتان باشد، هزینه‌ها و کارمزدهایی وجود دارند که باید پرداخت شوند و این مبالغ می‌توانند بازده سرمایه‌گذاری‌تان را کاملاً دست‌خوش تغییر کنند.

ممکن است با در نظر گرفتن هزینه‌های یک فرصت سرمایه‌گذاری بفهمید که سود چندانی برایتان ندارد یا حتی دچار زیان می‌شوید.

بنابراین بسیار مهم است که از هزینه‌های هر تصمیم‌تان به‌خوبی آگاه باشید. البته در عین حال به این نکته توجه کنید که ارزان‌ترین انتخاب همیشه بهترین انتخاب نیست.

پاسخ به چند سوال درباره تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری

در این قسمت به طور خلاصه به چند سوال مهم درباره متنوع‌سازی پرتفوی پاسخ می‌دهیم:

چرا باید سبد سرمایه‌گذاری را متنوع کرد؟

تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند که اصطلاحاً همه تخم‌مرغ‌هایشان را در یک سبد نگذارند.

ایده این است که اگر یک سهم، صنعت یا دارایی دچار ریزش قیمت شد، ممکن است که بقیه رشد کنند. این مسئله خصوصاً در مواقعی درست است که آن سهام یا دارایی‌ها، همبستگی بالایی با یکدیگر ندارند.

از نظر ریاضی، تنوع‌بخشی می‌تواند بدون فدا کردن بازده مورد انتظار، کل ریسک پرتفوی را کاهش دهد.

آیا صندوق‌های شاخصی از تنوع خوبی برخوردارند؟

طبق تعریف، صندوق‌های شاخصی یا ETFها، یک شاخص و عملکرد آن را دنبال می‌کنند. بسته به این که آن شاخص کدام باشد، ممکن است که از بقیه تنوع بیشتری داشته باشد.

برای مثال در شاخص‌های مطرح جهانی، شاخص S&P 500 دارای بیش از 500 سهم است؛ در حالی که شاخص میانگین صنعتی داو جونز (Dow Jones Industrial Average) تنها دارای 30 سهم بوده و از تنوع کمتری برخوردار است.

حتی اگر شما در صندوقی سرمایه‌گذاری کرده باشید که شاخص S&P 500 را دنبال می‌کند، باز هم لزوماً سبد سرمایه‌گذاری متنوعی ندارید؛ چرا که برای تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری لازم است که بقیه کلاس‌های دارایی با همبستگی پایین از جمله اوراق قرضه، کامودیتی‌ها، املاک و سرمایه‌گذاری‌های جایگزین را هم در نظر داشته باشید.

آیا امکان دارد که در تنوع‌بخشی به پرتفوی زیاده‌روی کنیم؟

بله؛ اگر اضافه کردن یک سرمایه‌گذاری جدید باعث افزایش ریسک کل پرتفوی یا کاهش بازده مورد انتظار آن (بدون کاهش ریسک در نتیجه آن) شود، آن سرمایه‌گذاری، اهداف تنوع‌بخشی را برآورده نمی‌کند.

زیاده‌روی در تنوع‌بخشی وقتی اتفاق می‌افتد که در حال حاضر تعداد ایده‌آلی سهام در پرتفوی داشته باشیم یا بخواهیم دارایی‌هایی را به سبد سرمایه‌گذاری اضافه کنیم که همبستگی زیادی با هم دارند.

ریسک پرتفوی چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

ریسک یک پرتفوی متنوع با مجموع انحراف معیار بازده‌های آن محاسبه می‌شود. هر چه انحراف معیار بزرگ‌تر باشد، ریسک مورد انتظار آن بیشتر است.

ریسک پرتفوی سرمایه‌گذاری

ریسک پرتفوی از طریق مجموع انحراف معیار بازده سبد سرمایه‌گذاری محاسبه می‌شود.

جمع‌بندی

سرمایه‌گذاری می‌تواند و باید سرگرم‌کننده و مفرح باشد. سرمایه‌گذاری می‌تواند آموزنده و رضایت‌بخش باشد.

با داشتن رویکرد منظم و استفاده از استراتژی‌های تنوع‌بخشی، خرید و نگهداری و متوسط هزینه دلاری می‌توانید حتی در بدترین و سخت‌ترین شرایط هم از سرمایه‌گذاری لذت ببرید و از آن رضایت داشته باشید.

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

برای سرمایه‌گذاری و معامله موفق، نیاز به آموزش دارید. خدمات آموزشی زیر از طریق کارگزاری آگاه ارائه می‌شود:

بهترین مدل تخصيص سهام در سبد سرمایه گذاری

تنوع بخشی زیاد به سبد سهام موجب کاهش عملکرد آن می شود. از طرفی تعداد سهام کمتر در سبد سرمایه به معنی ریسک بیشتر است. درصورتی که تنوع بخشی به یک سبد سرمایه گذاری به بهترین شکل انجام شود، می تواند بازده حداکثری را ایجاد نماید. اما بهترین وزن دهی در سبد سهام چگونه است؟ چه تعداد سهام باید در سبد سرمایه شـما موجود باشد؟ پاسخ به این سؤالات بستگی به سطح دانـش شـما از صنایع مختلف و میزان سرمایه شما دارد. یک سبد سهام که به خوبی در آن تخصیص سرمایه انجـام شـده است ، می تواند بازده سرمایه قابل توجهی را ایجاد نماید.

zyrFxHKEvyGS0nmj7tLSxesKEI0WSnyOJ8JU6841.jpg

وارن بافت همواره سعی نموده تا سبد سهام متمرکز شده ای را برای کسب بازده بیشتر ایجاد نماید. وی به تنوع بخشی زیاد همانند ایـن کـه تعـداد ۵۰ تا ۱۰۰ سهام در سبد سرمایه باشـد اعتقادی ندارد. زمانی که او سرمایه گذاری خود را در شرکت پارتنرزشیپ آغاز نمود نزدیک به ۴۰ درصد سبد ( ۱۳ میلیون دلار ) را به سرمایه گذاری بر روی آمریکن اکسپرس اختصاص داد . بعد از ۲ سال حاصل این سرمایه گذاری سـود ۲۰ میلیون دلاری بود. این بازده موجب شد که شرکت پارتنرزشیپ نرخ بازده مرکب بسیار عالی را ایجاد نماید. سبد سرمایه گذاری وارن بافت در سال ۲۰۱۰ ارزش ۱۰۰ میلیارد دلار داشته و تنها از ۲۰ سهم متفاوت تشکیل می شود.

سرمایه گذار مشهور پیتر لینچ ، نرخ بازده مرکب سالیانه ۲۸ درصدی را در طول ۱۳ سال در شرکت سرمایه گذاری مشترک فیدلیتی مگالان ایجاد نموده است . در صورتی که او ۱۰۰۰ سهم متفاوت در سبد سهامش داشت چگونه می توانست به این نرخ بازده مرکب دست یابد؟ پاسخ این است که حتی اگر سهام ۱۰۰۰ شرکت متفاوت در سید سهام آن موجود بود، ۱۰ سرمایه گذاری برتـر ایـن شـرکت قسمت بیشتری از بازده به دست آمده را تشکیل داده و مابقی سرمایه گذاریها میبایست حداقل سود ناچیزی را ایجاد می نمودند. هر زمان که او به شرکت جدیدی علاقه مند شده و تمایل داشت در آن سرمایه گذاری نماید، تنها می توانست مقدار کمی از سرمایه خود را به آن اختصاص دهد. این چنین بازده مرکب سالیانه قابل توجهی تنها به این دلیـل اسـت کـه سبد سهام وی متشکل از تعداد زیادی شرکت متفاوت نبوده است. دیدگاه وارن بافت و بن گراهام در رابطه با تنوع بخشی به سبد سهام متفاوت بوده است. بن گراهام علاقه داشت تعداد بسیار زیادی سهام را در سبد سرمایه گذاری قرار دهد؛ سهم هایی که در قیمتی پایین تر از سرمایه در گردش آنهـا معامله می شدند. تعدادی از این شرکتها ورشکسته می شدند اما زیان حاصل از سرمایه گذاری بر روی آنها اثر زیادی بر بازده سبد سهام نمی گذاشت. از طرفی دیگر وارن بافت این نظر را داشت که سبد سرمایه گذاری باید متشکل از تعداد کمی سهام شرکت عـالی که در قیمتهای ارزنده خریداری شده اند، باشد.

حجم معامله

بعد از تصمیم گیری در رابطه با تعداد سهام موجود در سبد سرمایه گذاری ، مرحله بعدی تصمیم گیری در رابطه با حجم معامله است. چه درصدی از سبد سرمایه گذاری باید به سهام موجود در آن اختصاص داده شده تا بازده حداکثری ایجاد گردد؟ این موضوع به تعداد سهامی بستگی دارد که شما تصمیم دارید سبد سهامتان از آن تشکیل شود.

yMfnDDaR0OYn8QGIoyeQZc4wNoYzTkI8tHV92q1m.jpg

در صورتی که تصمیم داشته باشید تعداد ۱۵ سهام را در سبد خود جای دهید، آنها را به ترتیب دسته بندی نمایید. سهم هایی را که از نظر شما بهترین عملکرد را در آینده خواهند داشت به ترتیب در دسته اول و دوم قرار داده، و سایر سهم ها را در دسته سوم قرار دهید، لازم است حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد سبد خود را به ۵ سهم موجود در دسته بندی اول، ۲۰ تا ۳۰ درصد سبد را به ۵ سهم موجود در دسته بندی دوم و مابقی را به دسته تنوع بخشی سبد سهام بندی سوم اختصاص دهید. این ترکیب می تواند بهترین مدل تخصيص سبد سهام باشد و از حالتی که به تمامی سهم ها وزن یکسان بدهید بسیار بهتر است.

درصورتی که سبد سهام شرکت برکشایر (وارن بافت مدیرعاملی و ریاست هیئت مدیره این شرکت را برعهده دارد و چارلی مانگر نیز نایب رئیس هیئت مدیره برکشایر هاتاوی می‌باشد.) را مورد بررسی قرار دهید، ۱۰ سهم برتر این شرکت بیشترین حجم سبد سهام آن را تشکیل داده اند. بهترین سرمایه گذاری های بافت نظیر کوکاکولا ، P & G ، آمریکن اکسپرس ، والز فارگو و کرفت فود قسمت عمده ای از سبد سهام شرکت برکشایر را تشکیل داده اند. سبد سرمایه گذاری شرکت برکشایر در تاریخ ۳۱ دسامبر سال ۲۰۰۹ در شرکتهای سهامی عام به شرح زیر می باشد. (تمامی اعداد به میلیون)

787aMFliu0re602tntW4Vxx9Yd3pVDL3ogglM0fv.png

به حجم معاملات سهم های موجود در سبد سهام توجه نمایید:

R3G1Kfo9yn6bG1O0S1MkHM3bAgWuA0iNentxqZ4L.png

پنج شرکت موجود در جدول بالا 44/54 درصد سبد سهام 6/34 میلیارد دلاری را تشکیل داده اند. این تنوع بخشی سبد سهام نوع از تخصیص سبد سهام می تواند منجر به کسب بازده بسیار عالی شود.

تنوع بخشی سبد سهام، از حرف تا عمل

رعایت سه نکته ساده می تواند به شدت به تنوع بخشی پرتفوی سهامتان کمک کند.

وقتی کتاب‌ها و مقالات مرتبط با ریسک را می‌خوانید، می‌بینید که چنان از ریسک سرمایه گذاری سخن گفته‌اند که گویی نویسنده نیز از تصور آن مو به اندامش سیخ شده است، چه برسد به خواننده! درست است… سرمایه گذاری ریسک زیادی دارد، اما خوشبختانه می‌توان آن را مدیریت کرد و به حداقل مقدار ممکن رساند. ما در این مقاله روش‌هایی (مانند تنوع بخشی ) را به شما آموزش می‌دهم که بتوانید با رعایت این روش‌ها بازده خود را حداکثر و ریسک خود را حداقل کنید.

همیشه در حال آموزش دیدن باشید:

بعضی از افراد برای خرید یک گوشی تلفن همراه ۵۰۰ هزارتومانی ساعت‌ها در اینترنت جستجو می‌کنند، سپس با چندین نفر از دوستانشان تماس می‌گیرند و درنهایت با مراجعه به چندین فروشگاه در بازار موبایل و فروشگاه‌های اینترنتی تصمیم به خرید می‌گیرند؛ اما حوصله تجزیه‌وتحلیل شرکتی که قصد دارند ۱۰ میلیون تومان از پس‌انداز خود را آنجا سرمایه گذاری کنند، ندارند. باید بدانید که فقدان دانش بزرگ‌ترین ریسکی است که سرمایه گذاران تازه‌کار را تهدید می‌کند. بنابراین کاهش ریسک با افزایش دانش در مورد بازار بورس و سهام و همین‌طور یادگیری مستمر آغاز می‌شود.

تنوع بخشی

هرچقدر که دانش شما در مورد سازوکار بازار سرمایه ، عوامل مؤثر بر ارزش سهام و موارد این‌چنینی بیشتر باشد، بهتر می‌توانید از کنار مشکلات عبور کنید و سود خود را به حداکثر برسانید. همان دانشی که باعث شود شما سودتان را حداکثر کنید، کمک خواهد کرد تا ریسک خود را نیز به حداقل برسانید. ما در وب‌سایت مدیرمالی به شما کمک خواهیم کرد تا هرروز مطالب بهتر و جدیدتری بیاموزید. بعد از خواندن این مقاله به گشت‌وگذارتان در وب‌سایت ادامه دهید و تمام آنچه را که لازم دارید بیاموزید.

ابتدا کمی تمرین کنید، سپس وارد بازار بورس شوید:

اگر تنوع بخشی سبد سهام نمی‌دانید سهام چیست، پس چرا می‌خواهید سرمایه گذاری کنید؟ بسیاری از افراد فقط به دلیل جذابیتی که سرمایه گذاری دارد، وارد بازار بورس می‌شوند. درحالی‌که سرمایه گذاری در سهام برای کسانی جذاب و سودآور است که آگاهی کافی در مورد سهام داشته باشند. ممکن است شما در مورد یکی دو صنعت در بورس آگاهی خوبی داشته باشید. با همین‌ها شروع کنید. لازم نیست پول خود را در سهام شرکت ها یا صنایعی سرمایه گذاری کنید که هیچ شناختی از آن‌ها ندارید. می‌توانید خارج گود منتظر بمانید و در عوض برای خود مقداری سرمایه، برای مثال ۲۰ میلیون تومان فرض کنید و در تالارهای مجازی مثل تالار مجازی بورس ایران به آدرس www.irvex.ir تمرین سرمایه گذاری و خریدوفروش سهام کنید. چندین سهامی که فکر می‌کنید قیمت آن‌ها افزایش می‌یابد خرید کنید، آن‌ها را برای مدتی نگه‌دارید و ببینید عملکرد سهام خریداری‌شده شما چگونه می‌شود. بعد از مدتی خواهید فهمید که قیمت‌ها چگونه بالا و پایین می‌روند و اتفاقات و اخبار روزانه چه تأثیری بر شاخص و سهام می‌گذارد. این کار به شما کمک می‌کند که با فرآیند سرمایه گذاری در محیطی بدون ریسک و احتمال از دست دادن سرمایه‌تان، آشنا شوید و کم‌کم برای ورود به بازار واقعی سهام آماده شوید.

با پشتوانه مالی محکم وارد بازار بورس شوید:

لازم نیست همه سرمایه خود را همان روز اول در بورس سرمایه گذاری کنید. در درجه نخست مطمئن شوید که به‌اندازه کافی پس‌انداز در بانک دارید که اگر همه پولی که در بورس سرمایه گذاری کردید، از دست بدهید، بازهم به مشکلی نخورید. اگر دراین‌باره مطمئن نیستید پیشنهاد می‌کنم پیش از ورود به بازار سرمایه، بیشتر فکر کنید.

در چندین سهام متنوع سرمایه گذاری کنید:

سرمایه گذاری در سهام متنوع (تنوع بخشی) یک استراتژی مناسب برای کاهش ریسک است، به این صورت که شما پول خود را در چندین شرکت مختلف سرمایه‌گذاری می‌کنید. جمله‌ای که بارها و بارها خواهید شنید این است: «همه تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نگذارید!» اما چگونه می‌توان پول خود را میان چندین شرکت تقسیم کرد؟

ساده‌ترین روش برای تنوع بخشی سبد سهام شاید انجام ندادن کارهای زیر باشد:

  1. همه پول خود را در یک سهم سرمایه‌گذاری نکنید: ممکن است شما یک سهم را آگاهانه انتخاب کرده باشید و در مورد آن تحلیل کافی داشته باشید و با تنوع بخشی سبد سهام سرمایه‌گذاری در آن سهم سود خوبی به دست بیاورید، اما توجه کنید که با سرمایه‌گذاری همه پول خود در یک سهم، شانس‌های فوق‌العاده‌ای را برای سرمایه‌گذاری در سهام دیگر از دست می‌دهید. بهتر است نسبت کمی از پول خود را در هر سهم سرمایه‌گذاری کنید و به یاد داشته باشید که سرمایه‌گذاری در یک سهم، نه مجموعه‌ای از چندین سهم، مانند سکه دو رو دارد، یک روی آن سود است و روی دیگر آن زیان غیرقابل‌جبران!
  2. همه پول خود را در یک صنعت سرمایه گذاری نکنید: برخی افراد، پول خود را در سهام شرکت‌های مختلفی سرمایه گذاری کرده‌اند، اما متأسفانه همه آن شرکت‌ها در یک صنعت خاص مثلاً صنعت محصولات شیمیایی فعالیت دارند. اگر اتفاقی بیفتد که آن صنعت دچار مشکل شود، برای مثال قانونی وضع شود که مستقیماً بر صنعت محصولات شیمیایی اثرگذار باشد، ممکن است شما از این اتفاق آسیب ببینید و ضرر کنید.
  3. همه پول خود را در یک نوع سرمایه‌گذاری، قرار ندهید: سرمایه گذاری در سهام ممکن است بسیار سودآور باشد، بااین‌حال لازم است شما مقداری پول در بانک، سپرده‌های بانکی، طلا و ارز و در صورت امکان در دارایی های فیزیکی مثل زمین و ساختمان داشته باشید. این کار به شما کمک می‌کند اگر یکی از این حوزه‌های سرمایه گذاری دچار رکود شد، بتوانید از رونق سایر حوزه‌ها سود ببرید. با این کار متنوع کردن سهام شما (تنوع بخشی) به‌طور کامل انجام می‌شود.

بسیار عالی… شما یاد گرفتید که چه‌کارهایی را انجام ندهید؛ اما تا وقتی‌که یک سرمایه گذاری حرفه‌ای در بورس شوید نکات زیر را به خاطر داشته باشید:

  1. در هیچ سهمی بیشتر از ۵ تا ۱۰ درصد ثروت خود سرمایه‌گذاری نکنید: فرض کنید ۱۰ میلیون تومان پول برای سرمایه‌گذاری در بورس کنار گذاشته‌اید و در نظر دارید در سهم فرضی فراپیکر سرمایه‌گذاری کنید. شما مجازید فقط به‌اندازه ۵۰۰ هزار تومان یا نهایتاً یک‌میلیون تومان در این سهم سرمایه‌گذاری کنید. مابقی را به سهام دیگر اختصاص دهید.
  2. حداقل در چهار یا تنوع بخشی سبد سهام پنج شرکت مختلف از صنایع متفاوت سرمایه‌گذاری کنید: صنایع قدرتمند را انتخاب کنید، صنایعی که تولیداتشان مصرف بیشتری دارد یا کمتر تحت تأثیر اتفاقات اقتصادی و سیاسی قرار دارد. مثلاً شرکت‌هایی که دارو یا مواد غذایی تولید می‌کنند کمتر تحت تأثیر اتفاقات دور و اطراف هستند. ما همیشه به غذا و دارو نیازمندیم؛ اما سرخود را بیش‌ازحد شلوغ نکنید. حداکثر در ده تا دوازده شرکت سرمایه‌گذاری کنید. سعی کنید جدیدترین اخبار و اطلاعات را از این شرکت‌ها به دست آورید.

شما حالا آماده ورود به بازار بورس هستید. پس حرفه‌ای باشید و فراموش نکنید که سرمایه‌گذاری برای یادگیری دانش جدید، سودآورترین سرمایه گذاری در بورس است. اگر علاقه‌مند هستید اطلاعات بیشتری دراین‌باره به دست آورید می‌توانید سری هم به دوره آموزشی آموزش بورس و ورود به بازار سهام بیندازید. در این دوره آموزشی ما به‌طور مفصل دراین‌باره صحبت کرده‌ایم. این مقاله (تنوع بخشی) نیز برگرفته از مطالب همین آموزش است.

بررسی نقش طلا در تنوع بخشی سبد سرمایه‌گذاری در سهام

1 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت مالی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

ریسک بخشی از سرمایه‌گذاری است. تنوع‌بخشی به‌عنوان یکی از راهکارهای مدیریت ریسک، امکان افزایش مطلوبیت از راه کاهش ریسک و یا افزایش پاداش را فراهم می‌کند. در این مقاله به بررسی نقش طلا در تنوع‌بخشی سبد سرمایه‌گذاری در سهام هم‌وزن شاخص‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران پرداخته شده است. بدین منظور از اطلاعات مربوط به شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران، شاخص صنعت در بورس اوراق بهادار تهران، شاخص 50 شرکت فعال‌تر بورس اوراق بهادار تهران و بازدهی سکه‌ی طلا در بازار نقد طی بازه زمانی سال‌های 1387 تا 1397 استفاده شد. با استفاده از تسلط تصادفی در سه سطح، به مقایسه عملکرد سبدهای سرمایه‌گذاری شامل سبد سهام هم‌وزن هر یک از شاخص‌ها، سبد سرمایه‌گذاری شامل سکه‌ی طلا و سبد سرمایه‌گذاری متشکل از ترکیب سهام هم‌وزن هر یک از شاخص‌های منتخب و سهمیه‌ای فرضی بین صفر تا 50 درصد برای سکه‌ی طلا در بازار نقد پرداخته شده است. معیار تسلط تصادفی معیارهای رتبه‌بندی و ارزیابی عملکرد جهت انتخاب سبدی از دارایی است که مطلوبیت مورد انتظار را حداکثر می‌کند. بررسی نتایج آزمون بین همه شاخص‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران، سکه‌ی طلا و سبد سرمایه‌گذاری‌ حاصل از ترکیب سهام هم‌وزن هر یک از شاخص‌های منتخب و سکه‌ی طلا نشان داد که در سطح اطمینان 95 درصد، تخصیص حداقل 20 درصد از ارزش سبد سرمایه‌گذاری شامل سهام به سکه‌ی طلا می‌تواند مزایای تنوع‌بخشی یعنی پاداش بازدهی متناسب با ریسک بهتری را ایجاد ‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of Gold on Portfolio Diversification:The case of indexed portfolios from Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • Mahdi Eskandari 1
  • Ali Saeedi 2
  • Mir Feyz Fallahshams 3

1 Ph.D. Candidate in Financial Management, Islamic Azad University,North Tehran Branch, Tehran, Iran.

2 Associate prof, Department of Financial Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

3 Associate prof, Department of Management, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

Risk management is part of investment decision making. Diversification as one of the risk management techniques can increase the utility by increasing return for every unit of risk. In this paper, we review the effect of gold on diversification of stock portfolios in Tehran Stock Exchange. For this purpose, we used the spot price of gold coin as a standard price for gold and we used different indexed portfolios such as Tehran Stock Exchange Price Index, Industry Index, index of 50 companies from 2008 to 2018.We used Stochastic Dominance to rank portfolios as one of the criteria for rating and evaluating performance is to select a portfolio that maximizes the expected utility. By implementing stochastic dominance at three levels we compared the portfolio’s performance. The portfolios were made of an indexed portfolios and a share of gold which could be from 0 to 50 percent of the value of the portfolio. The results showed that adding gold to the portfolios of almost all of the indexes can improve their performances at 95% confidence level. The diversification benefit of gold will be maximized when at least 20% of the portfolios consist of gold coin.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.